PESEL dla cudzoziemca – nie zawsze wystarczy sama potrzeba
Ustawa o ewidencji ludności traktuje numer PESEL jako element systemu ewidencji ludności, a nie jako samodzielne uprawnienie pobytowe. W praktyce cudzoziemcy potrzebują numeru PESEL do podjęcia kontaktu z urzędem, pracodawcą, bankiem albo w celu uzyskania dostępu do systemów teleinformatycznych.
Nie oznacza to jednak, że numer PESEL można uzyskać wyłącznie dlatego, że jego posiadanie byłoby wygodne.
Co do zasady cudzoziemiec może uzyskać numer PESEL w jednym z trzech trybów. Pierwszym jest nadanie numeru PESEL z urzędu, najczęściej w związku z zameldowaniem na pobyt stały albo czasowy na terytorium RP. Drugim jest nadanie numeru PESEL na wniosek, ale tylko wtedy, gdy cudzoziemiec należy do kategorii osób obowiązanych na podstawie odrębnych przepisów do posiadania numeru PESEL. Trzecim jest tryb szczególny, dotyczący beneficjentów ochrony czasowej.
Ustawa o ewidencji ludności rozróżnia dwie istotne kategorie osób. W rejestrze PESEL gromadzi się m.in. dane cudzoziemców zamieszkujących na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Odrębnie, w rejestrze mogą być gromadzone dane osób obowiązanych na podstawie odrębnych przepisów do posiadania numeru PESEL.
To rozróżnienie ma podstawowe znaczenie praktyczne. Cudzoziemiec, który wykonuje obowiązek meldunkowy, powinien co do zasady uzyskać numer PESEL w związku z meldunkiem. Natomiast cudzoziemiec, który nie może (lub nie chce) się zameldować na terenie Polski musi wykazać odrębną podstawę prawną, z której wynika obowiązek posiadania numeru PESEL.
PESEL na wniosek – kiedy art. 18 ma zastosowanie?
Norma art. 18 ustawy o ewidencji ludności dotyczy osób, o których mowa w art. 7 ust. 2, czyli osób obowiązanych na podstawie odrębnych przepisów do posiadania numeru PESEL. Wniosek składa się na piśmie utrwalonym w postaci papierowej, z własnoręcznym podpisem, do dowolnego organu gminy. Najważniejszym elementem takiego wniosku jest wskazanie podstawy prawnej. Ustawa wymaga, aby wniosek zawierał udokumentowane dane i wskazanie podstawy prawnej, z której wynika obowiązek posiadania nr PESEL.
Jeżeli wniosek nie spełnia tych wymogów, organ wzywa do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że ich nieusunięcie spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpoznania. We wniosku należy wskazać konkretny przepis, z którego wynika obowiązek posiadania numeru PESEL. Przykładem takiej podstawy może być cel podatkowy. Ministerstwo Finansów wskazuje, że cudzoziemcy mogą występować o nadanie nr PESEL dla celów podatkowych, powołując się na właściwe przepisy ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników.
Co powinien zawierać prawidłowy wniosek?
Prawidłowy wniosek o nadanie nr PESEL cudzoziemcowi powinien zawierać przede wszystkim:
- dane identyfikujące cudzoziemca,
- własnoręczny podpis,
- dokument potwierdzający tożsamość,
- dokumenty potwierdzające dane wpisane we wniosku,
- wskazanie konkretnej podstawy prawnej obowiązku posiadania numeru PESEL.
Uwaga! W przypadku cudzoziemców spoza wskazanych w art. 18 ust. 1a kategorii należy także pamiętać o osobistym stawiennictwie w urzędzie.
Najczęstsze błędy przy wnioskowaniu o PESEL
Najczęstszy błąd polega na złożeniu wniosku w trybie przewidzianym przez art. 18 mimo tego, że cudzoziemiec powinien uzyskać numer na innej podstawie. Innym jest brak konkretnej podstawy prawnej i wskazanie jedynie faktycznej potrzeby czy traktowanie numeru PESEL jako dokumentu legalizującego pobyt.
Należy pamiętać, że nr PESEL nie legalizuje pobytu cudzoziemca w Polsce. Jest identyfikatorem w systemie ewidencji ludności. Jeżeli cudzoziemiec nie ma legalnej podstawy pobytu, samo nadanie numeru PESEL nie naprawia tej sytuacji.
Jeżeli więc jesteś Cudzoziemcem, który chce uzyskać numer PESEL:
- dla celów podatkowych;
- w celu uzyskania dostępu do Profilu Zaufanego;
- do obsługi konta w Systemie BDO;
- z jakiejkolwiek innej, prawnie uzasadnionej przyczyny;
skontaktuj się z naszym Zespołem.
Przygotujemy dla Ciebie kompletny wniosek i załatwimy wszystkie formalności na terenie Polski.
